(Chinhphu.vn) - Sau bốn năm liên tiếp ở vị trí thứ 1, Đà Nẵng đã nhường chỗ cho Quảng Ninh trong bảng xếp hạng chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2017.

Sáng 22/3, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cùng Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) công bố Báo cáo thường niên Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) 2017. 

Được thực hiện năm thứ 13 liên tiếp, báo cáo PCI 2017 dựa trên thông tin phản hồi từ 12.000 doanh nghiệp, trong đó có trên 10.200 doanh nghiệp dân doanh đang hoạt động tại 63 tỉnh, thành phố và gần 1.800 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đang hoạt động tại 21 tỉnh, thành phố tại Việt Nam.

Trong bảng xếp hạng PCI 2017, Quảng Ninh lần đầu tiên vươn lên vị trí dẫn đầu với điểm số 70,7 trên thang điểm 100. Những địa phương khác trong nhóm 10 tỉnh, thành phố có chất lượng điều hành tốt nhất của năm 2017 lần lượt gồm: Đà Nẵng (70,1 điểm), Đồng Tháp (68,8 điểm), Long An (66,7 điểm), Bến Tre (66,7 điểm), Vĩnh Long (66,1 điểm), Quảng Nam (65,4 điểm), thành phố Hồ Chí Minh (65,2 điểm), Hải Phòng (65,2 điểm) và Cần Thơ (65,1 điểm).

Các địa phương nằm trong nhóm xếp hạng cao còn có Lào Cai, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Bình Dương, Thái Nguyên, Bà Rịa – Vũng Tàu, Bắc Ninh…

Chất lượng điều hành cải thiện ấn tượng

Điều tra PCI 2017 ghi nhận sự cải thiện chất lượng điều hành rất ấn tượng của chính quyền các địa phương trên cả nước. So với những năm trước, các chính quyền giải quyết kịp thời hơn các khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp. Chi phí không chính thức có xu hướng cải thiện tích cực, môi trường kinh doanh bình đẳng hơn và chất lượng giải quyết các thủ tục hành chính đang có nhiều chuyển biến tích cực.

TS. Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho biết: “Cải thiện tích cực là xu hướng chủ đạo trong môi trường kinh doanh của Việt Nam năm vừa qua. Các địa phương đang tích cực vào cuộc, thực hiện các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, chủ động áp dụng thực tiễn, kinh nghiệm tốt của những tỉnh dẫn đầu trong cải cách thủ tục hành chính để cải thiện môi trường kinh doanh của mình. Nhiều chính sách, chỉ đạo quan trọng của Chính phủ như loạt Nghị quyết 19/NQ-CP về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, Nghị quyết 35/NQ-CP về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp đến năm 2020 Chỉ thị 20/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 17/5/2017 về việc chấn chỉnh hoạt động thanh tra, kiểm tra đối với doanh nghiệp đang phát huy hiệu quả tích cựctrên thực tế.”

Điều tra PCI năm 2017 cho thấy một tâm lý lạc quan của các doanh nghiệp vể triển vọng kinh doanh. 52% doanh nghiệp dân doanh sẽ mở rộng quy mô kinh doanh trong 2 năm tới, cao nhất kể từ năm 2011 trở lại đây. Tỷ lệ doanh nghiệp dân doanh có kế hoạch giảm quy mô hoặc đóng cửa là rất thấp, chỉ ở mức 8%.

Cảm nhân tích cực về triển vọng phát triển còn rõ rệt hơn ở các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), có tới 60% doanh nghiệp FDI cho biết có kế hoạch tăng quy mô kinh doanh tại Việt Nam, mức cao nhất kể từ năm 2011.

Điều tra năm 2017 cũng cho thấy các doanh nghiệp FDI đánh giá môi trường kinh doanh của Việt Nam tích cực hơn. Thời gian cần thiết để hoàn tất các thủ tục cấp phép đầu tư đã cải thiện đáng kể. Những gánh nặng thủ tục giai đoạn hậu đăng ký đối với doanh nghiệp FDI, như bảo hiểm xã hội, thuế, lao động, cũng đã được giảm bớt so với những năm trước đó.

Tương tự như đối với các doanh nghiệp dân doanh, các doanh nghiệp FDI cho biết việc chi trả chi phí không chính thức, tình trạng nhũng nhiễu đã giảm đáng kể so với trước đây.

Các doanh nghiệp mong muốn chính quyền các cấp tiếp tục duy trì đà cải cách môi trường kinh doanh của năm 2017 trong thời gian tới, cụ thể trong một số lĩnh vực như thuế, hải quan, kiểm tra chuyên ngành, bảo hiểm xã hội, phòng cháy chữa cháy…

Việt Nam cần có chiến lược và chính sách hiệu quả để nâng cao chất lượng lao động, nhất là nhân lực trình độ cao, nhóm lao động mà các doanh nghiệp hiện gặp nhiều khó khăn trong tuyển dụng.

Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Daniel Kritenbrink cho biết: “Báo cáo PCI có tác động to lớn trong việc thúc đẩy tính minh bạch và cải thiện chất lượng điều hành kinh tế tại Việt Nam và điều này góp phần quan trọng vào việc tăng cường các cơ hội đầu tư và thương mại tại Việt Nam. Chúng tôi mong đợi Việt Nam tiếp tục đà tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ và sự thịnh vượng trong những năm tới.”

Báo cáo năm nay dành một chương riêng để đánh giá chất lượng quản lý của các doanh nghiệp dân doanh trong nước. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng chất lượng quản lý gắn liền với hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Những doanh nghiệp có nhà quản lý giỏi thường có mức tăng trưởng đầu tư và việc làm cao hơn. Nếu chất lượng quản lý của doanh nghiệp tăng lên một điểm (theo thang đo 4 điểm), thì doanh nghiệp sẽ tăng trưởng vốn 1,06 điểm phần trăm trung bình hàng năm.

Nhà quản lý giỏi có xu hướng lạc quan hơn trong các kế hoạch mở rộng hoạt động trong tương lai, có xu hướng tham gia hoạt động xuất khẩu hoặc chủ yếu làm đối tác cung cấp cho các doanh nghiệp FDI, ít dính dáng đến chi trả chi phí không chính thức để đạt được thành công ở thị trường Việt Nam hơn so với những nhà quản lý kém.

Vì sao Quảng Ninh soán ngôi Đà Nẵng?

Năm 2017 Quảng Ninh đã trở thành tỉnh tiên phong trong việc tận dụng sức mạnh của mạng xã hội khi lập trang fanpage DDCI Quảng Ninh trên mạng Facebook. Sáng kiến này giúp tỉnh sớm nắm bắt và giải quyết kịp thời vướng mắc của doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính ngay từ cấp cơ sở, trước khi chúng dồn tụ thành bức xúc và lan rộng.

Ngoài ra, để tránh việc tiến hành đối thoại, tiếp xúc theo lối hình thức như trước đây, chính quyền Quảng Ninh đã ủng hộ mô hình "cà phê doanh nhân" do hiệp hội doanh nghiệp yinhr chủ trì, tổ chức định kỳ hàng tháng. Mô hình này tiến hành theo chuyên đề, với sự phối hợp của các sở ban ngành của tỉnh, để kết nối, hỗ trợ doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ. Những nỗ lực này đã góp phần đáng kể giúp chỉ số thành phần dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp năm nay của Quảng Ninh đạt 8,52 điểm, đứng thứ ba trên cả nước, chỉ sau TP.HCM và Hà Nội.

Nằm trong nhóm "rất tốt" năm nay chỉ có ba tỉnh thành là Quảng Ninh, Đà Nẵng và Đồng Tháp, đều là những tỉnh có nhiều sáng kiến trong cải thiện môi trường kinh doanh.

Nhưng theo đánh giá của nhóm nghiên cứu PCI thì trong hệ thống chỉ số thành phần của Đà Nẵng năm 2017 chỉ số môi trường cạnh tranh bình đẳng có điểm số thấp nhất. Qua các năm, điểm số chỉ số thành phần này của Đà Nẵng có xu hướng sụt giảm.

Đồng Tháp tiếp tục giữ vị trí thứ 3 trong bảng xếp hạng, lập kỷ lục 10 năm liên tiếp nằm trong top 5 bảng xếp hạng PCI. Bến Tre lần đầu tiên bước vào nhóm 5 tỉnh, thành phố dẫn đầu, với những cải thiện rõ rệt trong chỉ số thành phần Tính năng động tiên phong của chính quyền và  Dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp.

TP.HCM vẫn giữ vững vị trí số 8 còn Hà Nội đã vươn từ vị trí thứ 14 lên thứ 13. Cả hai thành phố lớn nhất nước đều chỉ nằm ở nhóm có chất lượng điều hành khá.

Vị trí cuối bảng đã không còn nằm ở miền bắc như năm trước mà đã được chuyển sang một tỉnh Tây Nguyên là Đắk Nông.

Chỉ số PCI do VCCI và USAID hợp tác xây dựng từ năm 2005 để đánh giá về chất lượng điều hành kinh tế, mức độ thuận lợi, thân thiện của môi trường kinh doanh và nỗ lực cải cách hành chính của của chính quyền các tỉnh, thành phố tại Việt Nam, qua đó thúc đẩy sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân.

Thành Đạt