(Chinhphu.vn) – Các vấn đề vướng mắc mà các hiệp hội doanh nghiệp nêu ra tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam đã được Bộ trưởng Bộ KHĐT Bùi Quang Vinh trả lời ngay…

“Cho đến nay, tất cả 6 nghị định và 3 thông tư hướng dẫn Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư đã được ban hành, trong đó cuối cùng là Nghị định số 118/2015/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư vừa được Chính phủ ban hành cách đây 1 tuần”, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh thông báo với các nhà đầu tư tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam, diễn ra sáng 1/12 tại Hà Nội.

“Đây là nỗ lực rất lớn dù có chậm so với yêu cầu, rất mong các nhà đầu tư ủng hộ”, Bộ trưởng nói.

Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh và Bộ trưởng Bùi Quang Vinh tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam sáng 1/12-Ảnh: Báo Đầu tư

Trước đó, trước sự có mặt của Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh và lãnh đạo các bộ ngành, các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài đã nêu ra hàng loạt vấn đề vướng mắc liên quan đến Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp.

Cụ thể, theo Luật Đầu tư cũ, doanh nghiệp nước ngoài chỉ cần một giấy phép đầu tư duy nhất là Giấy chứng nhận đầu tư nhưng theo Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp mới, giấy  phép  này  được  chia  thành  Giấy  chứng  nhận  đăng  ký  đầu  tư và  Giấy  chứng  nhận  đăng  ký  doanh  nghiệp.

“Vì vậy, chúng tôi lo ngại rằng dịch vụ một cửa sẽ không thực hiện được. Chúng tôi mong rằng các cơ quan liên quan sẽ có các giải pháp cần thiết để không gây chậm trễ trong việc thay đổi nội dung của Giấy chứng nhận đầu tư”, Shimon Tokuyama, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam, bày tỏ.

Vấn đề thứ hai, theo nhóm công tác đầu tư và thương mại của Diễn đàn, là do danh mục các điều kiện đầu tư áp dụng đối với nhà đầu tư nước ngoài chưa được công bố nên trong thời gian qua, nhà đầu tư nước ngoài và cơ quan quản lý ở địa phương khá lúng túng trong quá trình thực hiện.

Một vấn đề khác, được nhiều ý kiến đề cập, đó là theo Luật Doanh nghiệp, thành viên của công ty TNHH phải góp vốn cho công ty đủ và đúng loại tài sản như đã cam kết trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Thời hạn này trước đây lên tới 36 tháng.

Theo nhóm công tác đầu tư và thương mại, quy định như trên đã gây rất nhiều khó khăn cho các nhà đầu tư, đặc biệt là các dự án đầu tư có tổng vốn đầu tư lớn và do đó vốn điều lệ phải góp trong vòng 90 ngày cũng rất lớn. Một ví dụ tiêu biểu là các dự án đầu tư trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản, với những dự án có tổng vốn đầu tư lên đến hàng triệu và thậm chí là hàng tỷ USD. “Qui định này can thiệp quá sâu vào quyền tự quyết của doanh nghiệp”, nhóm công tác bày tỏ quan điểm.

Các doanh nghiệp cũng kiến nghị thực hiện nghiêm quy định về tự do kinh doanh ngành nghề chưa có trong hệ thống ngành kinh tế Việt Nam. Theo đó, Bộ KHĐT cần tập hợp và công bố tất cả các ngành, nghề trên trang website của cơ quan đăng ký kinh doanh để doanh nghiệp tiện tra cứu. Trong trường hợp doanh nghiệp đăng ký một ngành, nghề mà pháp luật không cấm và chưa có trong Hệ thống ngành kinh tế đã công bố, cơ quan đăng ký phải có nghĩa vụ đăng ký và ghi nhận ngành, nghề đó vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Một vấn đề khác cũng rất phổ biến, là sau 5 tháng kể từ ngày các Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp có hiệu lực, các cơ quan cấp phép  địa  phương  vẫn phải  tham  vấn  cơ  quan  Trung  ương  trong  những  ngành  nghề không  bị cấm, bị hạn chế kinh doanh. Qui trình tham vấn đã kéo dài thời hạn cấp phép.

Kỳ vọng từ Nghị định 118

Bộ trưởng Bùi Quang Vinh ghi nhận kiến nghị của các doanh nghiệp về cơ chế liên thông trong đăng ký đầu tư và đăng ký doanh nghiệp. Thực tế, cơ chế này đã được quy định rất rõ tại Nghị định 118, theo đó các sở KHĐT phải thiết lập cơ chế một cửa, nhà đầu tư chỉ cần làm 1 bộ thủ tục, các giấy tờ trùng lặp cũng được loại bỏ.

“Sẽ không có nhiều vướng mắc, có thể ban đầu thi hành Luật thì còn trục trặc nhưng khi Nghị định 118 có hiệu lực thì sẽ theo đúng như vậy”, Bộ trưởng cam kết. 

Về điều kiện kinh doanh với nhà đầu tư nước ngoài, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh nhắc đến một số “cái khó” của cơ quan quản lý khi xây dựng và công bố danh mục này.

“Luật Đầu tư theo tinh thần chọn-bỏ, tức là cái gì không cấm thì được làm, trong khi nhiều công ước quốc tế mà Việt Nam tham gia vẫn là chọn-cho, tức là cái gì cho phép thì mới được làm. Nên chúng tôi rất vất vả”, Bộ trưởng nói.

Tuy nhiên, vấn đề này đã được giải quyết khi Điều 10 Nghị định 118 đã quy định rất rõ về nguyên tắc thực hiện quy định về điều kiện đầu tư đối với nhà đầu tư nước ngoài. “Đến ngày 27/12, khi Nghị định 118 có hiệu lực thì Bộ KHĐT sẽ hoàn chỉnh việc rà soát, hệ thống hóa các điều kiện đầu tư và sẽ công bố công khai trên cổng thông tin quốc gia về đầu tư nước ngoài, tức là rất minh bạch. Tất nhiên có thể có một số vấn đề chưa được quy định rõ, nhưng sẽ không nhiều, chúng ta có thể cùng nhau xử lý được”, Bộ trưởng cam kết.

Về quy trình thủ tục, người đứng đầu Bộ KHĐT thừa nhận lâu nay có tình trạng có địa phương yêu cầu nhà đầu tư bổ sung nay giấy tờ này, mai giấy tờ kia.

“Chúng tôi biết điều này nên Nghị định 118 đã khẳng định không được yêu cầu thêm giấy tờ khác. Hai là khi sửa đổi bổ sung hồ sơ, thì cơ quan quản lý chỉ thông báo duy nhất 1 lần bằng văn bản về các giấy tờ còn thiếu, nếu từ 2 lần trở lên thì các nhà đầu tư có quyền khiếu nại, chúng tôi sẽ xem xét xử lý”, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh nói.

Nghị định cũng quy định rõ, trong quá trình thực hiện các thủ tục hành chính về đầu tư, nếu quá thời hạn mà các cơ quan được lấy ý kiến không trả lời được coi là đã đồng ý, tránh tình trạng kéo dài thời gian. Đồng thời, cơ quan nhà nước không xem xét lại các nội dung đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác thẩm định, phê duyệt trước đó.

Về thời hạn góp vốn điều lệ trong 90 ngày, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh cho biết cũng được giải quyết với Nghị định 118. Nghị định quy định, vốn điều lệ của tổ chức kinh tế do nhà đầu tư nước ngoài thành lập để thực hiện dự án đầu tư không nhất thiết phải bằng vốn đầu tư của dự án đầu tư, mà tổ chức kinh tế được thực hiện góp vốn và huy động các nguồn vốn khác để thực hiện dự án đầu tư theo tiến độ quy định tại Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Bộ trưởng đánh giá quy định này đã “rất linh động và phù hợp”.

Về yêu cầu doanh nghiệp phải mã hóa ngành nghề khi đăng ký kinh doanh, Bộ trưởng nhắc lại rằng trong Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp không ghi ngành nghề kinh doanh, doanh nghiệp được tự do kinh doanh mọi ngành nghề luật không cấm, nhưng khi đăng ký, doanh nghiệp vẫn phải dự kiến ngành nghề chính là gì. Việc này để cơ quan quản lý nắm được số liệu thống kê, phục vụ việc dự báo, xây dựng chiến lược, quy hoạch… Theo Bộ trưởng, "với các ngành nghề chưa có mã, thì cơ quan đăng ký kinh doanh có trách nhiệm ghi nhận và báo cáo Bộ KHĐT bổ sung. Tôi nghĩ việc này cũng không mất nhiều thời gian”.

Trước các ý cho rằng doanh nghiệp phải nộp nhiều loại giấy tờ khi thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp, Bộ trưởng cho biết số lượng giấy tờ như vậy cũng đã là hạn chế và các giấy tờ này cũng nằm trong hệ thống hồ sơ đã có, doanh nghiệp không phải làm thêm. Tức là đơn giản và phù hợp với Luật Doanh nghiệp 2014.

“Có rất nhiều việc trước đây doanh nghiệp phải làm thì nay cơ quan nhà nước làm, nên có một số việc doanh nghiệp có trách nhiệm cung cấp thông tin cho nhà nước để phục vụ quản lý, nhất là với nhà đầu tư nước ngoài. Rất mong các nhà đầu tư tiếp tục theo dõi, kiểm soát, giúp chúng tôi thực thi hai luật rất quan trọng này”, Bộ trưởng kêu gọi.

Hà Chính