(Chinhphu.vn) – Đang có những ý kiến khác nhau trước việc Bộ Xây dựng dự kiến phân hạng và công nhận hạng nhà chung cư (như gắn sao với khách sạn), đặc biệt là vấn đề cơ quan nhà nước có can thiệp quá sâu vào thị trường nếu làm như vậy?

Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng đang hoàn thiện dự thảo thông tư quy định về phân hạng nhà chung cư. Theo dự thảo, cơ quan chức năng sẽ dựa theo các tiêu chí để gắn “sao” cho chung cư theo các thứ hạng A, B hoặc C (không xếp hạng đối với chung cư nhà ở xã hội).

Trao đổi với báo chí, ông Nguyễn Mạnh Khởi, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản cho biết việc phân hạng này nhằm xác định giá trị chung cư, từ đó định ra giá bán, giá dịch vụ quản lý theo hướng hạng cao sẽ bán giá cao, thu tiền dịch vụ cao.

Không nên bắt buộc

Không phản đối chủ trương phân loại này, song ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM cho rằng chỉ nên tập trung cho loại chung cư cao cấp. Điều này giúp thị trường minh bạch, tránh tình trạng lừa đảo, giúp khách hàng không bị sập bẫy mua nhà giá cao so với chất lượng. Còn để xác định phí quản lý chung cư phải bằng một văn bản khác, chia làm các nhóm như nhà ở xã hội, nhà tái định cư, nhà ở thương mại…

Tuy nhiên, ông Châu cũng đề nghị nên để chủ đầu tư tự chọn phương án có phân hạng nhà chung cư hay không, không nên ép buộc tất cả các dự án phải thực hiện. Bởi nếu chủ đầu tư thấy mình đã đủ uy tín, được khách hàng tin tưởng rồi, dự án vẫn bán tốt, được khách hàng chấp nhận không cần phải phân hạng thì đó là quyền của họ, không ép. Khi đó các chung cư này sẽ được thị trường và khách hàng thẩm định, quyết định. Nếu làm được như vậy, người dân sẽ được hưởng lợi rất nhiều.

Cũng có không ít quan điểm lo ngại rằng việc xếp hạng, phân chia thứ bậc rất dễ phát sinh cơ chế xin - cho và các dấu hiệu chạy chọt tiêu cực đi kèm. Nhiều doanh nghiệp lo lắng việc phân hạng sẽ đẻ thêm thủ tục, phiền hà, mất thời gian. Theo các doanh nghiệp, với quy định các chung cư hạng A phải được Sở Xây dựng chứng nhận, sau đó phải chuyển lên Bộ Xây dựng chứng nhận tiếp là rất rắc rối, mất thời gian và khó tránh được tiêu cực.

Đó là chưa kể các tiêu chí được đưa ra quá nhiều, rối rắm, lại rất khó kiểm định, xác định có đúng đạt chuẩn với tiêu chí hay không… Trong khi đó, mong muốn của nhiều doanh nghiệp là thủ tục càng đơn giản, minh bạch càng tốt.

Có phải việc của Nhà nước?

Chia sẻ lo ngại nói trên, ông Nguyễn Đăng Sơn, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu đô thị và phát triển hạ tầng khi trả lời phỏng vấn báo chí lại nhìn câu chuyện từ vấn đề vai trò của nhà nước. Ông Sơn cho rằng nguyên tắc của nền kinh tế thị trường là cơ quan quản lý nhà nước không can thiệp mà để cho thị trường tự vận động. Trong việc phân hạng nhà chung cư cũng vậy, việc phân hạng với mục đích xác định giá trị chung cư hay làm cơ sở để tính giá dịch vụ nhà chung cư đều chưa đúng với tinh thần trên.

Trước đây, cơ quan nhà nước phân hạng nhà chung cư nhằm đánh giá chất lượng của công trình, định giá trị để bán nhà chung cư (thuộc sở hữu nhà nước), hoặc để có những kế hoạch sửa chữa, xây dựng mới đối với những chung cư hư hỏng, xuống cấp... Còn giá trị của chung cư cao hay thấp, bán ra thị trường giá nào là do quy luật cung cầu quyết định. Cũng như vậy, dịch vụ chung cư sẽ do người sử dụng dịch vụ và bên cung cấp thỏa thuận với nhau.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Hồng Minh, Tổng giám đốc Công ty cổ phần quản lý và khai thác tòa nhà VNPT Hà Nội cho rằng Nhà nước nên xây dựng bộ tiêu chuẩn cơ bản tối thiểu cho nhà ở cao tầng, sau đó các chủ đầu tư, công ty xây dựng sẽ tự thiết kế nhà ở với các chuẩn mực cao hơn. Còn mỗi chủ đầu tư sẽ tự xây dựng thương hiệu cho dòng nhà ở của mình. Tự thương hiệu đó sẽ đi vào thị trường, thành một đẳng cấp trong thị trường nhà ở mà không cần Nhà nước công nhận hạng.

Còn trong trường hợp cơ quan quản lý nhà nước cảm thấy việc gắn sao là cần thiết, thì theo kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn, Nhà nước cũng chỉ nên ban hành các tiêu chí rõ ràng, cụ thể, chủ đầu tư sẽ đăng ký sao cho dự án của mình và một cơ quan độc lập nào đó (không nên là cơ quan quản lý nhà nước) sẽ đánh giá khách quan để công nhận sao cho dự án.

Trên thực tế, rất khó có thể “chốt cứng” được đâu là mức giá hợp lý của một căn hộ. Chẳng hạn chung cư ở ngay trung tâm các thành phố lớn thì dù không có công viên, hồ bơi nhưng chắc chắn giá vẫn cao hơn nhiều so với các chung cư ở vùng ven có hồ bơi. Trong khi đó, một số tiêu chí mà Bộ Xây dựng đưa ra để xếp loại rất chung chung. Vấn đề đặt ra là ai sẽ chịu trách nhiệm nếu chung cư được xếp hạng cao nhưng chất lượng không tương xứng?

Thành Đạt (tổng hợp)