(Chinhphu.vn) - Việt Nam đang trong quá trình hội nhập sâu rộng nền kinh tế toàn cầu. Đây không chỉ là cơ hội mà còn là thách thức to lớn, đòi hỏi các doanh nghiệp (DN) Việt Nam phải nỗ lực nâng cao năng lực cạnh tranh của DN thông qua các hoạt động đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học và công nghệ vào sản xuất kinh doanh.

Các DN sẽ tăng trưởng cao nếu biết đổi mới sáng tạo trong
công nghệ và quản trị.

Theo kinh nghiệm của các DN, để hoạt động đổi mới sáng tạo (ĐMST) mang lại hiệu quả cao, DN cần phải có nguồn nhân lực giỏi, đầu tư nguồn lực tài chính lớn cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) và cải tiến công nghệ. Đồng thời DN cần đánh giá, khảo sát nhu cầu thị trường, xem việc đổi mới đó có phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng hay không.

Công ty CP Tập đoàn Thiên Long có ngành nghề kinh doanh chính là văn phòng phẩm, thành lập năm 1981. Hiện nay, Tập đoàn đã có 6 công ty trực thuộc, hơn 100 nhà phân phối, hơn 40.000 điểm bán sỉ, lẻ văn phòng trên toàn quốc. Sản phẩm của Thiên Long đã có mặt tại 5 châu lục trên thế giới.

Ông Cô Gia Thọ, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Thiên Long, cho biết đạt được thành công như vậy là do DN đã mạnh dạn đầu tư cho đổi mới sáng tạo, ứng dụng các công nghệ tiên tiến vào sản xuất. Hằng năm, công ty đưa ra thị trường hàng chục sản phẩm mới và hơn 20% trong số đó là mới hoàn toàn. Mỗi năm, Thiên Long dành ngân sách khoảng 20% trên tổng doanh thu để đầu tư, nghiên cứuphát triển (R&D) sản phẩm mới.

Chính nhờ đầu tư nghiêm túc cho hoạt động đổi mới sáng tạo. Thiên Long đã giữ vững sức phát triển từng bước theo lộ trình, với mục tiêu rõ ràng. Nếu như ở những năm 80 của thế kỷ 20, sản phẩm của Thiên Long có thể thay thế sản phẩm của Thái Lan thì từ những năm 90 đến nay, các sản phẩm văn phòng của Thiên Long có thể thay thế những sản phẩm của Hàn Quốc, thậm chí chất lượng còn tốt hơn.

Ông Lý Ngọc Minh, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Minh Long I, cho rằng chiến lược nguồn nhân lực đối với mỗi DN là rất quan trọng để dẫn dắt DN thành công. Đối với một DN lâu đời như Minh Long thì nguồn nhân lực luôn được đào tạo và có tính kế thừa.

Ông Lý Minh Ngọc chia sẻ: “Minh Long I luôn là sân chơi của những con người giỏi nhất. Điều Minh Long đem lại chưa phải lợi ích vật chất lớn nhất nhưng là cơ hội để thỏa chí, để thực hiện ước mơ. Nguồn nhân lực cho ĐMST của Minh Long I, theo cách thức này phân tán ở mọi cấp độ, tại mỗi bộ phận”.

Kinh nghiệm tại các quốc gia hàng đầu về công nghệ

Tại Diễn đàn Quốc tế về kinh doanh sáng tạo lần I vừa diễn ra tại TPHCM, ông Andrej Motyl, Đại sứ Thụy Sĩ tại Việt Nam và bà Daphna Murvitz đến từ Israel, đại diện của Systematic Inventive Thinking –SIT tại Đông Nam Á đều cho rằng, chỉ có ĐMST đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật mới giúp cho sự phát triển nhanh chóng và bền vững của một đất nước, trong đó nguồn nhân lực giỏi đóng vai trò tiên quyết cho ĐMST.

Theo chia sẻ của 2 chuyên gia nói trên, tại Thụy Sĩ và Israel, các trường học tốt và đại học tốt là vô cùng cần thiết cho một nền kinh tế thành công. Bởi các trường học tốt chính là môi trường, tiền đề cho hoạt động ĐMST.

Bên cạnh đó, tại Thụy Sĩ và Israel, hệ thống dạy nghề đóng góp một lực lượng lao động lớn có kỹ năng cao, có thể cung cấp một nguồn nhân lực lớn cho các DN.

Ông Andrej Motyl cho rằng Việt Nam cần nỗ lực để có những trường đại học tốt, đào tạo những ngành nghề gắn chặt với nhu cầu của nền kinh tế, đồng thời cần khuyến khích phát triển, nâng cao chất lượng hệ thống đào tạo dạy nghề.

Nhìn từ kinh nghiệm của các nước Hàn Quốc và Singapore, TS Giáp Văn Dương cho biết, theo kinh nghiệm đổi mới của 2 nước trên, để phát huy được các nguồn lực quan trọng cho đổi mới sáng tạo thì cần có sự liên kết chặt chẽ giữa các DN với các trường đại học, viện nghiên cứu. Sự liên kết này là không “ép duyên” được mà phải xuất phát từ nhu cầu thực tế, có như vậy mới mang lại hiệu quả cao.

Theo kinh nghiệm của Hàn Quốc, GDP Hàn Quốc năm 1966 là khoảng 80USD/người/năm nhưng đến năm 2014 là khoảng 25.000USD/người/năm, sự tăng trưởng vượt bậc này là nhờ đóng góp to lớn của ĐMST trong công nghệ và quản trị.

TS Giáp Văn Dương cho rằng, đại học cũng như các Viện chính là doanh nghiệp tri thức, nơi các ý tưởng, các thực hành văn hóa, khoa học kỹ thuật gặp nhau, đây cũng chính là vườn ươm đổi mới sáng tạo. Chính vì vậy, để xây dựng môi trường ĐMST, Việt Nam nên có những cơ chế thuận lợi cho các Trường Đại học, Viện nghiên cứu.

Lê Anh