(Chinhphu.vn) -Theo đề xuất của Bộ Tài chính, doanh nghiệp (DN) siêu nhỏ (tổng doanh thu năm dưới 3 tỷ đồng) sẽ được áp thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) 15%.

DN nhỏ và vừa có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 200 người, đồng thời có tổng doanh thu năm từ 3 - 50 tỷ đồng được áp thuế suất 17%; thay vì mức thuế 20% như hiện hành. Vậy, việc giảm thuế này đã phù hợp?

Ông Tô Hoài Nam.

Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) Việt Nam TÔ HOÀI NAM: Cần thiết nhưng phải đồng bộ

Phương án giảm thuế thu nhập cho DN nhỏ và vừa của Bộ Tài chính là tín hiệu rất tốt nhằm hỗ trợ, giảm bớt khó khăn cho DN. Chính sách này rất quan trọng với sự phát triển của DN cả trước mắt và lâu dài. Nhưng giảm cụ thể như thế nào cần cân nhắc kỹ trên cơ sở phân tích chi phí của DN.

Thực tế thời gian qua, hoạt động kinh doanh có lãi của khối DNNVV chiếm tỷ lệ chưa cao, khoảng dưới 50%, tương ứng với dưới 300.000 DN. Do vậy, phương án giảm thuế của Bộ Tài chính tính tổng thể cho mấy trăm nghìn DN là khoản giảm lớn, nhưng với từng DN thì có ý nghĩa về mặt tinh thần nhiều hơn lợi ích kinh tế. Cụ thể, vì đại bộ phận DN khối này chưa có lãi nên cũng chưa phải nộp thuế TNDN. Trong khi đó, khối DN có lãi lại nằm chủ yếu ở khu vực có doanh thu dưới 3 tỷ đồng/năm, thành ra hiệu quả của việc giảm thuế này không nhiều lắm.

 Ưu đãi cho các DNNVV rất cần thiết nhưng phải đồng bộ. Theo đó, ngoài giảm thuế phải có chính sách khác để DN tăng trưởng, phát triển, có lãi. Chỉ khi DN có lãi nhiều thì chính sách thuế mới càng có ý nghĩa. Nếu chỉ giảm thuế TNDN sẽ chỉ mang tính động viên, khích lệ mà thôi. Cụ thể, cái mà DNNVV đang rất cần hiện nay là được tạo điều kiện về đất đai; mặt bằng sản xuất, kinh doanh; cải cách thủ tục hành chính; đặc biệt là khả năng tiếp cận vốn, chủ yếu là vốn trung và dài hạn.

Hiện, nhu cầu về vốn của DNNVV rất lớn, trong khi chỉ khoảng 30% tiếp cận được. Do đó, giảm thuế TNDN thôi chưa đủ, điều quan trọng là phải mở chính sách tiếp cận vốn. Theo đó, ngân hàng cần tính đến phương án “trứng bỏ nhiều rổ” thay vì chỉ tập trung cho khối DN lớn vay. Điều này sẽ có tính bền vững hơn đối với cả ngân hàng lẫn DN. Khung pháp lý hiện đã đầy đủ trong việc cho vay tín chấp, nhưng các ngân hàng vẫn còn thận trọng vì lo ngại về những rủi ro của hình thức này.

Vì thế, chính sách cũng cần thay đổi theo hướng nếu như việc cho vay tín chấp đối với DNNVV được thực hiện đúng theo các quy định, trong trường hợp có rủi ro mà không chứng minh được cán bộ tín dụng tư lợi thì không nên đặt vấn đề hình sự. Bên cạnh đó, cần tạo môi trường kinh doanh thực sự lành mạnh, tức là phải cải cách thủ tục hành chính để bảo đảm tính cạnh tranh sòng phẳng, chứ không phải theo cách chộp giật hay dựa vào các quan hệ ngầm để giải quyết các vấn đề kinh doanh.

Chuyên gia kinh tế NGUYỄN MINH PHONG: Lưu ý hai vấn đề khi giảm thuế

Để đưa ra quyết định giảm thuế TNDN cho DNNVV ở mức nào cần căn cứ vào 3 yêu cầu. Thứ nhất, phải bảo đảm mức giảm không gây “sốc” so với mức hiện tại và phù hợp với cam kết hội nhập.

Thứ hai, phải đặt trong tương quan so sánh mức chung của khối DN khác và các nước khác để bảo đảm sự cân bằng nhất định.

Thứ ba, phải dựa vào mục tiêu quản lý nhà nước cũng như sức chịu đựng của DN. Đề xuất giảm thuế của Bộ Tài chính cơ bản đáp ứng được cả 3 yêu cầu đó. Đây cũng là mức giảm không quá mạnh để có ảnh hưởng đáng kể đến nguồn thu ngân sách. Dĩ nhiên, việc giảm thuế này chỉ thực sự hiệu quả đối với DN “làm thật, ăn thật”.

Để việc giảm thuế đúng và trúng đối tượng, cần lưu ý hai vấn đề. Một là, phải công khai, minh bạch tất cả đối tượng được giảm thuế cũng như các quy trình, thủ tục liên quan để tránh trường hợp lợi dụng chính sách hoặc DN bị người có trách nhiệm gây khó dễ. Hai là, phải thực hiện tiếp nhận đánh giá, khiếu nại của DN trong khâu thực hiện chính sách ưu đãi này, đồng thời huy động sự tham gia giám sát của xã hội. Chỉ khi làm được như vậy thì chính sách tốt cho DN mới thực sự phát huy hiệu quả.

CEO Công ty CP Công nghệ Smart Computer LÊ GIA ĐÔNG: Chúng tôi cần nhiều thứ hơn giảm thuế

Theo dự thảo sửa đổi, bổ sung Luật Thuế  thu nhập doanh nghiệp, Công ty tôi thuộc diện được hưởng thuế suất 17% thay vì 20%, vì có tổng doanh thu hàng năm từ 3 - 50 tỷ đồng.

Được giảm 3 điểm phần trăm mức đóng thuế TNDN so với trước đó, đồng nghĩa lợi nhuận của DN sẽ tăng lên và có thêm lợi thế cạnh tranh. Mặt khác, chúng tôi sẽ để ra được một khoản không nhỏ tái đầu tư cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, qua đó tăng lợi nhuận, DN càng có động lực để phấn đấu làm ăn. Dĩ nhiên, chúng tôi mong muốn giảm được càng nhiều thuế càng tốt, nhưng dù sao với mức giảm này cũng đã chia bớt phần nào gánh nặng cho DNNVV.

Tuy nhiên, giảm thuế chỉ là một trong những yếu tố cần để giúp DN nhỏ và vừa có động lực vươn lên. Nói cách khác, chúng tôi cần nhiều thứ hơn là giảm thuế. Bởi ngay trong lĩnh vực thuế, hiện công tác thanh tra thuế vẫn còn nhiều bất cập, thậm chí còn có tiêu cực. Do đó, chúng tôi mong muốn cơ chế cần thông thoáng hơn nữa để tạo thuận lợi cho DN hoạt động, các thủ tục thanh tra thuế cần đơn giản, thuận tiện hơn. Đồng thời, chúng tôi cũng mong nhận được sự hỗ trợ tích cực hơn nữa từ các cơ quan thuế thông qua hoạt động tư vấn thuế, bởi lĩnh vực này vẫn là điểm yếu của các DNNVV hiện nay.

Vũ Thủy ghi
Theo Đại biểu nhân dân